Kunnen we de natuur een stem geven in architectuur? Stedenuitbreiding schaadt biodiversiteit, maar natuur is cruciaal voor onze gezondheid. Armand Paardekooper Overman (Mecanoo) en ecoloog Thijs de Zeeuw ontwierpen een woongebouw dat planten en dieren centraal stelt. Ecologisch ingenieur Nadina Galle pleit voor natuurinclusief bouwen als norm voor gezondere steden en klimaatbeheer. https://www.mecanoo.nl/Media/Podcast
Voor Dutch Design Week maakte ik 3 korte interviews: met een ervaringsdeskundige in de psychiatrie, met een moeder van een jonge patient en een zorgmedewerker.
SJARI weet hoe het is om opgenomen te worden in een psychiatrische kliniek. Nu werkt ze als
Copyright Max Kneefel
ervari
ngsdeskundige voor de GGZ. Wat voor herinneringen heeft zij aan het gebouw waar ze werd opgenomen? Ziet zij haar wensen terug in het ontwerp van het nieuwe gebouw van HIC Heiloo van Mecanoo?
SUSANNE is moeder van een tienerzoon die al sinds zijn zevende jaar regelmatig wordt opgenomen. Hoe ervaart zij al
s ouder het verblijf in een psychiatrische kliniek? Wat zou zij wensen als best vormgegeven omgeving voor haar zoon?
HENK is psychiatrisch verpleegkundige met een lange staat van dienst. Hoe kan de omgeving bijdragen aan herstel na een crisissituatie? Wat betekent het ‘straatconcept’ voor de HIC? Wat verandert er voor behandelaars en verplegers in het nieuwe gebouw?
Luister ook naar de podcast over het ontwerpen voor psychiatrie:
https://www.mecanoo.nl/Media/PodcastZorg voor zorg, een tijdelijk thuis
Redesigning Psychiatry stelt menselijke waarden centraal in haar visie op geestelijke gezondheidszorg. De focus ligt op het herstellen en verstellen van verstoorde relaties met het lichaam, jezelf, anderen, de omgeving en tijd. Mecanoo Architectenbouwde voort op deze visie met het ontwerp van de High Intensive Care (HIC) kliniek in Heiloo, dat een ’healing environment’ creëert op alle niveaus, van landgoed, tot gebouw en interieur. Het paviljoen is verweven met het landschap en biedt een grote variatie aan binnen- en besloten buitenruimtes. Natuurlijke materialen en kleuren zorgen voor een warme uitstraling, waardoor cliënten, medewerkers en bezoekers zich welkom en geborgen voelen. De binnenstraat, met zicht op binnentuinen, biedt prikkelarme en prikkelrijke ruimtes, waardoor cliënten hun leefwereld geleidelijk kunnen uitbreiden. Daarbij biedt deze centrale straat ruimte voor ontmoeting en perspectief op de toekomst. Gedurende het hele ontwerpproces werden de ‘zachte waarden’ niet uit het oog verloren, zelfs bij moeilijke keuzes. Zo komt Redesigning Psychiatry’s visie op mentaal welzijn tot leven in de omgeving.
Redesigning Psychiatry
Redesigning Psychiatry is een innovatienetwerk waar ontwerpers, filosofen, zorgprofessionals en ervaringsdeskundigen samenkomen om een wenselijk toekomstscenario voor geestelijke gezondheidszorg en een veerkrachtige samenleving in 2030 te ontwikkelen. Naast de wetenschappelijke en filosofische basis van een nieuw concept voor geestelijke gezondheidszorg, visualiseren de ontwerpers hoe zorg en ondersteuning eruit zouden kunnen zien vanuit een ander paradigma: nieuwe vormen van ondersteuning, nieuwe omgevingen, een nieuwe taal, nieuwe technologie en nieuwe verbindingen met andere sectoren.
Wekenlang stonden de boren te draaien om door de dikke muren van de kluis van De Nederlandsche Bank te komen. Die kluis wordt nu in het ontwerp van Mecanoo de nieuwe toegang van De Nederlandsche Bank.
Een documentaire over de transitie van De Nederlandsche Bank van gesloten bastion naar een publiek toegankelijk gebouw. Wat is de waarde van publieke ruimte?
Het ontwerp van Marinus Duintjer, opgeleverd in 1968, was niet bepaald geliefd onder Amsterdammers. Het gebouw werd ervaren als te groot, te hoog en te modern aan de rand van de oude binnenstad. Het was bovendien afgesloten met hekken, rotsblokken en steeds meer bewaking. Hier lagen in een enorme kluis de goudvoorraad, het papiergeld en waardepapieren die de Nederlandse economie gaande houden.
Een scheiding van functies maakt het mogelijk het gebouw weer te openen voor het publiek. Waar ooit het glazen Paleis voor Volksvlijt stond wil Francine Houben met Mecanoo Architecten een voor iedereen toegankelijk paleis voor het volk terugbrengen, midden in een park en met een publiek toegankelijke steiger aan het water van de Singelgracht. Sandra Rottenberg mocht alvast een kijkje nemen en sprak met onder anderen: Klaas Knot, Francine Houben, Maaike van Leuken en Hermano van Velzen, de dakloze dichter van Amsterdam.
Muziek: Teun Grondman (piano) en Derek Lugtenberg (gitaar). Techniek: Berry Kamer.https://www.mecanoo.nl/News/ID/686/Radio-Mecanoo-De-transformatie-van-De-Nederlandsche-Bank
of luister op Spotify:https://open.spotify.com/episode/0LDMcDPxnjDN3bHnjozDKo?si=b5dcea7771b74204
Welkom bij Radio Mecanoo, een serie podcasts waarin programmamaker Sandra Rottenberg de maatschappelijke impact van architectonisch ontwerp onder de loep neemt. Kan architectuur bijdragen aan het oplossen van hedendaagse maatschappelijke vraagstukken? Hoe kom je tot een inclusieve stedelijke ontwikkeling? Hoe draag je bij aan de fysieke en mentale gezondheid van bewoners? Wat betekent duurzaamheid?
In aflevering #2 van Radio Mecanoo spreekt Sandra Rottenberg met Arne Lijbers en Emma van der Staaij van Mecanoo over de High Intensive Care Kliniek van GGZ Noord-Holland Noord.
Hoe ontwerp je een omgeving die bijdraagt aan mentaal herstel na een crisis? Hoe bied je geborgenheid voor de tijdelijke bewoners van een psychiatrische kliniek en creëer je tegelijk overzicht en veiligheid voor de zorgmedewerkers?
Luister naar Radio Mecanoo over het HIC Heiloo en Redesigning Psychiatry https://www.mecanoo.nl/News/ID/682/Radio-Mecanoo-HIC-Heiloo-en-Redesigning-Psychiatry
Ook te beluisteren op Spotify: https://open.spotify.com/episode/6TIJay5yrdGUJ5bYeJwvmL?si=1337ca3ebde442cf
Hoera! Radio Mecanoo is online. Luister naar de eerste aflevering: Francine Houben over haar missie:
Wat kan architectuur betekenen om een rechtvaardiger wereld te creëren?Luister hier naar de opname van deze intieme en bijzondere avond 
People, Place, Purpose and Poetry
is het adagium van Francine Houben.
Zij is oprichter en creatief directeur van Mecanoo architecten
dat sinds de oprichting in 1984 is uitgegroeid tot een groot internationaal opererend bureau.
is het adagium van Francine Houben.
Zij is oprichter en creatief directeur van Mecanoo architecten
dat sinds de oprichting in 1984 is uitgegroeid tot een groot internationaal opererend bureau.
Alle disciplines (dus ook interieur, landschap en stedenbouw)
zijn er vertegenwoordigd,
want een woongebouw, een theater, een museum, een park of een station staat nooit op zichzelf in de visie van Mecanoo.
De bibliotheek-fluisteraar wordt zij wel genoemd. Het liefst brengt zij mensen samen aan lange tafels in een ruimte waar het goed toeven is, toegankelijk voor iedereen, of dat nou in Nederland is, de VS of Taiwan.
Hoe kijkt deze veelvuldig gelauwerde architect naar de toekomst?
Kan je de wereld beter maken met een goed ontwerp?
Hoe pakt Houben dat aan en met wie werkt ze samen?
live muziek van
Teun Grondman
met eigen nummers
Luister hier naar de podcast Vrouwen die Bouwen
Er is iets raars aan de hand. De afgelopen eeuw lijken er nauwelijks vrouwelijke architecten actief te zijn geweest. Van de 700 archieven in de Rijkscollectie voor Architectuur en Stedenbouw zijn er slechts 30 van vrouwen. Hoe kan dat? In de DOCS-aflevering Vrouwen die bouwen gaat Sandra Rottenberg op zoek naar de verloren geraakte architectes en hun bouwkundig werk.
In de jaren ’80 timmerden vrouwen aan de weg met onderzoek, publicaties, tentoonstellingen en de oprichting van het netwerk Vrouwen Bouwen Wonen. Aan de TU Delft studeerden inmiddels net zo veel meisjes als jongens af als bouwkundig ingenieur. Na die tweede ‘feministische golf’ werd het stil: de emancipatie van de vrouw werd als ‘voltooid’ verklaard. Er was geen minister of staatsecretaris meer om emancipatiebeleid te ontwikkelen, vrouwenorganisaties werden ontbonden en afdelingen Vrouwenstudies aan universiteiten opgeheven.
Vrouwen van verschillende generaties spannen zich nu in om de vergeten architectes weer in het licht te brengen. Jonge bouwkundig ingenieurs zoeken naar hun voorgangsters, en het Nieuwe Instituut, verantwoordelijk voor de Rijkscollectie voor Architectuur en Stedenbouw, zet zich in onder de noemer Collecting otherwise. Recente publicaties werpen een nieuw licht op de architectes van een eeuw geleden en belichten de feministische perspectieven van hedendaagse vakvrouwen, van Jakoba Mulder tot Luzia Hartsuyker en van Margaret Staal-Kropholler tot Timmie Thio.
Credits
Een audiodocumentaire van Sandra Rottenberg. Met Chazia Mourali als de middeleeuwse schrijfster Christine de Pisan. Mixage: Berry Kamer.Productie: Marleen Nieuwenhuijse. Eindredactie: Remy van den Brand.
DOCS is de documentaire podcast van de publieke omroep onder eindredactie van NTR en VPRO.
Presentatie: Mina Etemad.
Hoe schrijf je je eigen geschiedenis?
Sandra Rottenberg interviewt
Servaas Tullemans toont
nieuwe en historische foto’s
Maria Kraaijkamp zingt
Pieter Klop speelt piano
Met als speciale gasten:
Henny Elout
voormalig politiechef van Bureau Lijnbaansgracht
en
oud bewoners van De Grote Wetering
Programmamaker Sandra Rottenberg besloot samen met
fotograaf Servaas Tullemans een portret te maken
van het karakteristieke pand aan de Weteringschans in Amsterdam,
recht tegenover het Rijksmuseum. Ze woonden daar met 35 jongeren van februari 1978 tot 2 december 1980, toen het pand met een overmacht aan politie en leger werd ontruimd en daarna gesloopt. Hoe kijken zij en hun vroegere medebewoners terug op die tijd?
De verhalen markeren een periode waarin de Amsterdamse kraakbeweging floreerde en een alternatieve beweging zich rap ontwikkelde. De lokale autoriteiten wisten er slecht raad mee. Speculatie en woningnood, de geschiedenis lijkt zich te herhalen.
Het is 25 februari 1978, de Tweede nationale kraakdag. Een paar durfals klimmen een groot leegstaand gebouw in. De politie wordt gebeld om te melden dat het pand is gekraakt. De actie is bedoeld als protest, er worden die dag door heel Nederland leegstaande gebouwen bezet. Want overal staan kantoorgebouwen en huizen leeg, terwijl betaalbare woonruimte nauwelijks voorhanden is. Speculatie en woningnood… we zijn weer terug bij af, lijkt het nu, 45 jaar later.
De actievoerders besluiten het pand niet meer te verlaten waarna een bont gezelschap van studenten, werkende jongeren, kunstenaars en gelukszoekers uit binnen- en buitenland een onderkomen vindt in De Grote Wetering. Het karakteristieke pand gelegen aan de Weteringschans 81 tot en met 89, is gebouwd door de zoon van architect Pierre Cuypers van het Rijksmuseum, recht aan de overkant. De krakers steken de handen uit de mouwen om het gehavende pand bewoonbaar te maken. Van avontuur naar struktuur, schrijven ze daar zelf over in het boekje De Grote Wetering tot ’t Verleden dat ze in november 1980 uitgeven. Na bijna 3 jaar actievoeren en procederen, krijgt eigenaar Gerard W. Bakker voor elkaar dat het pand wordt ontruimd zodat hij over kan gaan op sloop en nieuwbouw voor kantoren en luxe appartementen.
Die ontruiming op 2 december 1980 staat veel (wat oudere) Amsterdammers nog in het geheugen gegrift. De tank die het pand binnenreed, de Sinterklaas op het dak, het publieke grote ongenoegen over de inzet van zoveel geweld tegen ‘Amsterdamse kinderen’, die overigens flink van zich afbeten.
Wat heeft de tijd in dat grote pand aan de Weteringschans de toenmalige bewoners gebracht? Hoe kijken ze erop terug? Na de plotselinge dood van twee van de oude makkers uit de Grote Wetering in 2020 en 2022 bleek dat de voormalige huisgenoten geenszins van elkaar waren vervreemd. Programmamaker Sandra Rottenberg besloot samen met fotograaf Servaas Tullemans een portret te maken van het kraakpand aan de hand van de herinneringen van de toenmalige bewoners en andere betrokkenen zoals Radio 4 presentator Hans van den Boom (toen Radio Stad Amsterdam) en historicus Geert Mak (toen voor de Groene Amsterdammer). De verhalen markeren een periode waarin de Amsterdamse kraakbeweging floreerde en een alternatieve beweging zich rap ontwikkelde waar de lokale autoriteiten slecht raad mee wisten.
