Wie een eeuw oud is, verwacht niet dat het leven nog veel nieuws zal brengen. Bij de joodse schrijver en psychiater Hans Keilson (1909-2011) was dat anders. The New York Times schreef een juichend artikel over zijn literaire werk, waardoor hij op zijn honderdste plotseling wereldwijd bekendheid kreeg.

Keilson was in de jaren dertig naar Nederland gevlucht voor de nazi’s, maar na de invasie bleek het ook hier niet veilig te zijn. Door onder te duiken overleefde hij de oorlog. Zijn vader en moeder werden vermoord in Auschwitz. Hun lot was zijn levenslange trauma. In zijn praktijk als psychiater hielp hij veel joodse oorlogsweeskinderen, met wie hij zich door zijn eigen ervaringen sterk verbonden voelde.

Dichter Jos VERSTEEGEN (1956) schreef de biografie Hans Keilson, telkens een nieuw leven (2023) en vertaalde de bundel Sonnetten voor Hanna (2016), die Keilson als onderduiker in het Duits schreef voor een geliefde. Literatuurwetenschapper Marita KEILSON-LAURITZ (1935) was veertig jaar met Hans Keilson getrouwd. Sandra ROTTENBERG spreekt Jos en Marita over Hans KEILSON en zijn werk. Met live muziek van Jonathan Reeder (fagot) en Ruud van Odenhoven (piano) met muziek van strijdbare componisten.

zondag 5 mei 17.00 uur Torpedotheater Amsterdam
Een programma in samenwerking met het Amsterdams 4 en 5 comité.*
Bertien Minco
directeur van Herinneringscentrum Kamp Westerbork
Westerbork voor beginners
Hoop houden in tijden van uitsluiting en deportatie

Hoe vertel je een beladen verhaal
aan volgende generaties?

Het had maar een haartje gescheeld of er was geen spoor
meer te bekennen geweest van
Kamp Westerbork,
een doorvoerkamp in de Tweede Wereldoorlog op een desolate plek in Drenthe.
Na de oorlog heette het kamp Schattenberg.
De barakken waar in totaal ruim 100.000 Nederlandse Joden, Sinti en Roma
hun deportatie naar de vernietigingskampen afwachtten,
vormden het nieuwe onderkomen voor Molukkers
die de KNIL hadden gediend in Nederlands Indië.
Toen de Molukkers vertrokken rond 1970,
werd het kamp ontmanteld.
‘Schuldig landschap’
is aan de vergetelheid onttrokken,
maar hoe vertel je het verhaal van uitsluiting en vervolging
als er straks niemand meer van kan getuigen?
En wie wil het nog horen?
‘Wanhoop of valse hoop, het is toch hoop,
in de grootste misère tonen mensen veerkracht en moed,
dat is ook het verhaal van Westerbork.’

live muziek
 
Jonathan Reeder en Ruud van Odenhoven
met muziek van strijdbare componisten

Sandra Rottenberg interviewt

Na afloop een Vrijheidsmaaltijd met de inmiddels traditionele Vrijheidssoep.

* Dit programma is onderdeel van de ‘podcastmiddag’ in het Torpedotheater,
zie voor het hele programma:
https://www.torpedotheater.nl/voorstellingen/agenda/2024/05/5/5-mei-podcastmiddag

Zorg dat je erbij bent in het Torpdotheater,

St. Pieterspoortsteeg 33, Amsterdam

Reserveren@torpedotheater.nl
Toegang op 5 mei Bevrijdingsdag is gratis

Filmvertoning De Bezette Stad
4 MEI 2024
11:30 — 17:30
Rijksmuseum
Je ziet mensen van nu die nu hun gang gaan in Amsterdam, terwijl de voice-over vertelt wat er hier gebeurd is.

In 2024 en 2025 vieren we dat de Tweede Wereldoorlog 80 jaar geleden ten einde kwam. Door het hele land staan we erbij stil dat Nederland dankzij de inzet van militairen van de geallieerde landen en met hulp van het verzet werd bevrijd. We herdenken de slachtoffers die daarbij vielen.

Op zaterdag 4 mei draaien we De Bezette Stad in het Auditorium van het Rijksmuseum. Deze 4,5 uur durende documentaire toont straten, grachten, pleinen, gebouwen en steigers waar wreedheid plaatsvond tussen 1933-1945 – maar toont ze zoals ze tegenwoordig zijn, met mensen van die nu hun gang gaan, terwijl op koele wijze de voice-over samenvat wat er op elke specifieke plek is gebeurd.

De documentaire is gemaakt door Steve McQueen en geïnspireerd op het boek ‘Atlas van een Bezette Stad – Amsterdam 1940-1945’ van schrijver Bianca Stigter.

Filmvertoning De Bezette Stad
4 MEI 2024
11:30 — 17:30
Rijksmuseum
Museumstraat 1
Amsterdam
Onderdeel van Bevrijdingspodia & Cultuur
Georganiseerd door
Rijksmuseum

Een levendige en actieve middag voor boekhandelaren, programmamakers, educatief medewerkers ter voorbereiding op de Maand van de Geschiedenis.

Met o.a. schrijver van het essay van de Maand van de Geschiedenis Hans Schnitzler.Foto’s Jeunique Mingels

https://nieuweinstitBuilding Herstories op 7 maart in het Nieuwe Instituut te Rotterdam; vlnr programmamaker Setareh Noorani, , kunsthistorica Wies van Moorsel en moderator Sandra Rottenberg. Foto: Floor Besuijenuut.nl/events/building-herstories

Ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag duiken we in de verborgen verhalen van vrouwen in architectuur, planning en design. Discussies, presentaties en filmfragmenten werpen licht op de vitale, maar vaak over het hoofd geziene bijdragen van vrouwen in deze vakgebieden. De avond wordt gemodereerd door Sandra Rottenberg, die onlangs ook de 2Doc podcast Vrouwen die bouwen maakte.

 

foto: Floor van Besuijen: Wies van Moorsel kreeg na 35 jaar een passend antwoord op haar brief uit 1989 die ze samen met Marga Kuperus schreef (vlnr: programmamaker Setareh Noorani, kunsthistorica Wies van Moorsel en moderator Sandra Rottenberg)


Building Herstories brengt onderzoekers, archivarissen en natuurlijk de vrouwen in kwestie samen, die niet eerder vertelde verhalen aan het licht hebben gebracht. Met elkaar bespreken ze de veranderende rollen en houdingen ten opzichte van vrouwen in de architectuurpraktijk toen en nu.

Het Herstories-traject van Collecting Otherwise heeft ervoor gezorgd dat er een andere sensibiliteit is ontstaan voor de rollen en praktijken van vrouwen in architectuur. Hoe heeft dat zijn beslag gekregen op de manier waarop we werken? Hoe zorgen we ervoor dat deze ‘herstories’ ook in de toekomst blijvend worden verzameld voor de Rijkscollectie? En wat kan er nog meer gedaan worden om de bijdragen van vrouwen aan de vormgeving van onze gebouwde omgeving te behouden en te vieren?

We laten onder andere fragmenten zien van interviews die door Lidewij Tummers zijn afgenomen in opdracht van de afdeling Collectie, als onderdeel van het Collecting Otherwise Herstories-traject, gefilmd door Marit Geluk.

Op 6 maart moet je in het #Torpedotheater zijn, want dan is regisseur, schrijver en producent Eefje Blankevoort mijn gast in de maandelijkse talksshow #Rottenberg&,
‘Een goed verteld verhaal kan je blik op de wereld veranderen’. Volgens dit adagium maakt journalistieke duizendpoot Eefje Blankevoort (1978), medeoprichter van productiebureau Prospektor, films, podcasts, boeken, tentoonstellingen en multi-mediaverhalen zoals #TheShadowGame, een veelvoudig bekroond transmediaal documentaireproject over alleenreizende vluchtelingenkinderen in Europa (Gouden Kalf 2021, Prix Europa 2021 met Els van Driel).
Zij is de creatief producent achter de succesvolle podcastseries  #DePlantageVanOnzeVoorouders en heel recent: #MinaEnMevrouw van Maartje Duin.
Hoe breng je verhalen over zaken waar we liever van wegkijken? Reserveren@torpedotheater.nl
Live muziek van Jonathan Reeder op fagot en @Ruud van Odenhoven op piano met muziek uit de jaren ’30, ’60, ’70 en nu van componisten die de wereld wilden en willen veranderen.Eefje Blankevoort

Wie had dat gedacht, Jan de Boekenman opnieuw in het Torpedotheater! Misschien gaat hij zijn lijflied wel weer zingen…in ieder geval komt Maria Kraaijkamp en Pieter Klop speelt piano en dan hebben we nog een mistery guest die heel goed contrabas kan spelen… (En opnieuw totaal uitverkocht!)

Luister hier naar de podcast Vrouwen die Bouwen

Er is iets raars aan de hand. De afgelopen eeuw lijken er nauwelijks vrouwelijke architecten actief te zijn geweest. Van de 700 archieven in de Rijkscollectie voor Architectuur en Stedenbouw zijn er slechts 30 van vrouwen. Hoe kan dat? In de DOCS-aflevering Vrouwen die bouwen gaat Sandra Rottenberg op zoek naar de verloren geraakte architectes en hun bouwkundig werk.

In de jaren ’80 timmerden vrouwen aan de weg met onderzoek, publicaties, tentoonstellingen en de oprichting van het netwerk Vrouwen Bouwen Wonen. Aan de TU Delft studeerden inmiddels net zo veel meisjes als jongens af als bouwkundig ingenieur. Na die tweede ‘feministische golf’ werd het stil: de emancipatie van de vrouw werd als ‘voltooid’ verklaard. Er was geen minister of staatsecretaris meer om emancipatiebeleid te ontwikkelen, vrouwenorganisaties werden ontbonden en afdelingen Vrouwenstudies aan universiteiten opgeheven.

Vrouwen van verschillende generaties spannen zich nu in om de vergeten architectes weer in het licht te brengen. Jonge bouwkundig ingenieurs zoeken naar hun voorgangsters, en het Nieuwe Instituut, verantwoordelijk voor de Rijkscollectie voor Architectuur en Stedenbouw, zet zich in onder de noemer Collecting otherwise. Recente publicaties werpen een nieuw licht op de architectes van een eeuw geleden en belichten de feministische perspectieven van hedendaagse vakvrouwen, van Jakoba Mulder tot Luzia Hartsuyker en van Margaret Staal-Kropholler tot Timmie Thio.

Credits

Een audiodocumentaire van Sandra Rottenberg. Met Chazia Mourali als de middeleeuwse schrijfster Christine de Pisan. Mixage: Berry Kamer.Productie: Marleen Nieuwenhuijse. Eindredactie: Remy van den Brand.

DOCS is de documentaire podcast van de publieke omroep onder eindredactie van NTR en VPRO.
Presentatie: Mina Etemad.

Takecarebnb organiseerde een prachtbijeenkomst om het 8-jarig bestaan te vieren met #gastgezinnen , #gasten en medewerkers. Arnon Grunberg las uit zijn indrukwekkende boek waarin hij het hele #asielsysteem onder de loep neemt; van Oekraine tot de grenzen van Polen, van Ter Apel tot Schiphol. Hij spreekt met #vluchtelingen, #advocaten, #douaniers, #politici, mensen van #COA en #IND. En hij bezoekt een ‘gastouder’ die haar huis open heeft gesteld voor een Pakistaans/Afghaans gezin. Kritisch en empathisch neemt Grunberg ons mee door vluchtelingenland. Wij hadden een mooi gesprek over humanisme en democratie, over de politiek van nu en hoe we daar toch gewoon met een simpel gebaar het verschil kunnen maken tijdelijk je huis open te stellen voor mensen die in Nederland mogen blijven en graag aan hun nieuwe toekomst willen beginnen. Met kerst voor de boeg: wellicht kan jij je eigen huisherberg ook 3 maanden openstellen voor een statushouder?